Aile ve Toplum Hizmetleri
Genel Müdürlüğü

2011 YILI ARAŞTIRMA PROJELERİ 16 Şubat 2011

Genel Müdürlüğümüz 2011 yılı içerisinde “Türkiye’de Aile Yapısı Araştırması” başlıklı araştırma projesinin gerçekleştirilmesini planlamaktadır. Aşağıda kapsam ve hedefleri belirtilen araştırma projesi “kamu kuruluşları, üniversiteler, araştırma şirketleri ve araştırma grupları” tarafından gerçekleştirilecektir.

 

Araştırma projesini gerçekleştirecek “istekli”nin belirlenmesi “doğrudan temin” yöntemi ile olacaktır.
 
Araştırma projesini gerçekleştirmek için proje teklifi vermek isteyen “kamu kuruluşları, üniversiteler, araştırma şirketleri ve araştırma grupları”nın proje tekliflerini Genel Müdürlüğümüzün “proje teklifi formatı”na uygun olarak hazırlayarak “ 07/03/2011 ” günü saat 14:00’a kadar Genel Müdürlüğümüzün Genel Evrak birimine yazılı (bir adet) ve CD ortamında  (beş adet)  olarak elden teslim etmeleri gerekmektedir.
 
“Araştırma projesi” ve “proje teklifi formatı” hakkında daha ayrıntılı bilgi almak isteyen “istekliler”, Genel Müdürlüğümüzün ilgili birimi olan “Aile ve Sosyal Sorunları Araştırma Daire Başkanlığı”na  başvurarak daha ayrıntılı bilgi alabilirler.
 
 
TÜRKİYE’DE AİLE YAPISI ARAŞTIRMASI
 
  1.  PROJE TANIMLAMA BİLGİLERİ
Araştırma projesinin konusu, Türkiye’de aile yapısının ve sorunlarının tespiti ve incelenmesidir.
 
Bu araştırma ile, Türkiye’de ailelerin güncel durumu ortaya çıkarılarak, hanehalkı özellikleri, evlilik, aile içi ilişkiler, akrabalık ilişkileri, çocuk, yaşlı ve diğer toplumsal konulardaki değer ve tutumlar ile aile sorunları hakkında bilgilerin toplanması,  bunların çeşitli değişkenler açısından analiz edilmesi ve zaman içindeki değişimin belirlenebilmesine imkan sağlayacak verilerin elde edilmesi amaçlanmaktadır.
 
  1.  PROJENİN GEREKÇESİ,  AMACI VE HEDEFLERİ
Aile, kişiyle toplum arasındaki bağ kuran ve toplum hayatının devamını sağlayan en temele sosyal kurumlardan birisidir. Çocukların bakımı, yetiştirilmeleri ve toplum hayatına hazırlanmaları aile içinde gerçekleşmekte, bireylerin aile ile ilişkileri yaşamları boyunca sürmektedir.Dolayısıyla, bir toplumun yakından tanınmasında aile ilişkilerinin bilinmesi özel bir önem taşımaktadır.
 
Öte yandan, sağlıklı bir toplum hayatı aile ilişkilerinin sağlıklı olması ile yakından ilgilidir.  Değişim sürecinin aile kurumunu etkilemesi sonucunda ailenin işlevlerini gerektiği ölçüde yapamaz hale geldiği durumlarda çeşitli toplumsal sorunun ortaya çıktığı görülmektedir. Aile kurumu, birey ve toplum hayatındaki bu önemli yeri nedeniyle,  aile yapısıyla ilgili araştırma yapılarak yeni verilerin toplanması hem bu günkü durumun belirlenmesi hem de zaman içindeki değişimin değerlendirilebilmesi açısından önemli görülmektedir.
 
Geçmiş yıllarda ülke genelini kapsayacak bir örneklemle yapılan aile yapısı araştırmaları; 1968   Türkiye'de Aile Yapısı ve Nüfus Sorunları Araştırması (Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü), 1988 Türk Aile Yapısı Araştırması (Devlet Planlama Teşkilatı) ve 2006 Aile Yapısı Araştırması (Aile Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü ve Türkiye İstatistik Kurumu)’dır.  Genel Müdürlüğümüz bu tür araştırmalarda mevcut durumun tespit edilmesinin yanı sıra yapı ve sorunlar açısından zaman içinde yaşanan değişimin belirlenmesinin de önemli olması nedeniyle Aile Yapısı Araştırmasının da 5 yılda bir tekrarlanmasının uygun olacağı sonucuna ulaşmış ve 2011 yılında Aile Yapısı Araştırmasının yapılması planlanmıştır.
 
  1. PROJE FİKRİNİN KAYNAĞI VE DAYANAKLARI
Genel Müdürlüğümüzün kuruluş amacı; ülkemizdeki sosyal sorunların tespiti ve çözümü ile Türk ailesinin bütünlüğünün korunması, güçlendirilmesi ve sosyal refahının artırılmasına yönelik ulusal ve uluslararası bilimsel araştırmalar yapmak veya yaptırmak, projeler geliştirmek, desteklemek, bunların uygulamaya konulmasını sağlamak ve aileye yönelik millî bir politikanın oluşmasına yardımcı olmaktır (5256 Sayılı Kanun-m.1).
 
Genel Müdürlüğümüzün görevleri arasında “ülkemizdeki sosyal sorunların tespiti ve çözümüne yönelik ulusal ve uluslararası alanda bilimsel araştırmalar yapmak veya yaptırmak, projeler geliştirmek, desteklemek, sosyal bilimlerin gelişmesine katkıda bulunmak” (5256 Sayılı Kanun-m.3/b) yer almaktadır. Ayrıca mevcut aile yapısını; ana, baba, eş, çocuklar ve akraba ilişkilerinden kaynaklanan problemler ile ekonomik, sosyal ve kültürel faktörlerin aile üzerindeki etkilerini araştırmak, bu konularda eğitim programları hazırlamak veya hazırlatmak (5256 Sayılı Kanun-m.3/c), aileyi ve aile bireylerini tehdit eden, aileden veya aile dışından kaynaklanan sorunları, sebeplerini, çevresel-sosyal etkilerini incelemek, araştırmak, bunların önlenmesine, çözümlenmesine yönelik ve aileyi destekleyici eğitici programlar hazırlamak veya hazırlatmak (m.3/d), inceleme ve araştırma alanlarında elde edilen bilgileri değerlendirmek ve sonuçlarını sosyal ve kültürel tedbirler haline dönüştürecek millî bir politikanın oluşumuna katkıda bulunmak, bunları uygulayıcı kurum ve kuruluşlara aktararak hizmetlerin geliştirilmesini ve yeni hizmet modellerinin oluşturulmasını sağlamak (5256 Sayılı Kanun-m.3/g) da kuruma verilen görevler arasında bulunmaktadır.
 
Genel Müdürlüğümüzün Stratejik Planında (2007-2011); “ülkemizde yaşanan sosyal sorunların tespitine yönelik araştırma çalışmalarını geliştirmek” stratejik amacının stratejik hedefi olarak 2011 yılı sonuna kadar, yurt içinde ve yurt dışında sosyo-kültürel alanda yapılan durum tespiti araştırmalarının sayısı yıldan yıla arttırılması” yer almaktadır.
 
  1. PROJE İLE İLGİLİ DİĞER BİLGİLER
Araştırma projesi kapsamında nicel verilerin toplanılması öngörülmektedir.
 
Araştırmanın evrenini, Türkiye genelinde yaşayan haneler oluşturmaktadır.
 
Araştırmanın örneklem büyüklüğü, Türkiye toplam, Türkiye kent / kır, bölgeler (IBBS 1’i oluşturan 12 bölge) ve  üç seçilmiş il (İstanbul, İzmir Ankara) düzeyinde tahmin verebilecek ve sosyo-ekonomik statü, cinsiyet, yaş grupları, medeni durum, gelir düzeyi, öğrenim durumu gibi temel değişkenler açısından analizlerin yapılmasını mümkün kılacak nitelikte oluşturulacaktır.
 
Örnekleme yöntemi tabakalı, aşamalı, sistematik küme örneklemesi olacaktır.
 
Örneklem oluşturulurken 1968 Türkiye'de Aile Yapısı ve Nüfus Sorunları Araştırması, 1988 Türk Aile Yapısı Araştırması, 2006 Aile Yapısı Araştırması ve Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü’nün her beş yılda bir yaptığı Türkiye Nüfus Sağlık Araştırmaları, Türkiye İstatistik Kurumunun Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırmaları, Yaşam Memnuniyeti Araştırmaları, Hanehalkı İşgücü Araştırmaları, Sağlık Araştırması’nın örneklemleri dikkate alınarak hazırlanacaktır.
 
Örneklem büyüklüğü yaklaşık olarak 15 000 (onbeşbin) hane olarak öngörülmektedir.
 
Araştırma verilerinin “Hanehalkı Soru Kağıdı” ve “Birey Soru Kağıdı” olmak üzere iki temel soru kağıdı ile toplanması hedeflenmektedir. “Hanehalkı Soru Kağıdı” ile hane bilgileri hane reisinden (referans kişi)  alınacak; “Birey Soru Kâğıdı” ise 18 yaş üstü tüm aile bireylerine uygulanacaktır.2006 yılında Yapılan Aile Yapısı Araştırması’nda da kullanılan “Hanehalkı Soru Kâğıdı” ve “Birey Soru Kâğıdı” daha önce yapılan aile yapısı araştırmalarının ışığında gözden geçirilip bir pilot çalışmayla güvenirlilik ve geçerlilik testine tabi tutulacaktır.
           
Araştırma projesinin süresinin 210 gün olması öngörülmektedir.
 

Araştırma projesinin 2011 yılında tamamlanması öngörülmektedir.